Ημερολόγιο

Ιούνιος 2019
Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

Τελευταίες Εκδηλώσεις

Δέν υπάρχουν γεγονότα

Χρήσιμα Links

Δημοτική Ενότητα Σούρπης

 Το  Λαογραφικό Μουσείο Σούρπης

 

 sl370392Εδώ και 4 χρόνια λειτουργεί σ΄ένα όμορφο διαμορφωμένο χώρο, στην παλιά αποθήκη της Σούρπης, απέναντι από την ταβέρνα ''Παράδοση'', το Λαογραφικό Μουσείο Σούρπης. Ήδη έχει δεχθεί μεμονωμένους επισκέπτες, αλλά και αρκετά σχολεία της περιοχής του Αλμυρού. Πολλοί μικροί μαθητές, Δημοτικών και Γυμνασίων, έχουν γνωρίσει το λαογραφικό πλούτο και τα εκατοντάδες εκθέματα του Μουσείου.

 

 

 

 

 - 002Στο χώρο του Μουσείου ο επισκέπτης θα δει την αναπαράσταση παλαιών επαγγελμάτων(τσαγκάρης, κουρέας, ράφτης, καπνοπαραγωγός, τυροκόμος-κτηνοτρόφος, υφάντρια αργαλειού, φούρναρης, ξυλουργός, σαγματοποιός-σαμαράς, σιδεράς, γεωργός-καλλιεργητής των χωραφιών κ.ά.). Γενικότερα θα γνωρίσει την αγροτική, κτηνοτροφική ζωή της παλιάς Σούρπης, αλλά και τα εργαλεία της καθημερινής ζωής, που χρησιμοποιούσαν οι ντόπιοι κάτοικοι πριν από πολλές δεκαετίες. Το 1997 ο τοπικός Πολιτιστικός Σύλλογος ΄΄οι Νήες'' ξεκίνησε στην αίθουσα του ''Χρήστος Μότσιας'' την συλλογή του λαογραφικού υλικού και όταν συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες αντικείμενα αποφασίσθηκε να προταθεί και να υλοποιηθεί από τον τότε Δήμο Σούρπης, το 2008, η δημιουργία πλέον του Λαογραφικού Μουσείου της Σούρπης και της Ιστορικής Βιβλιοθήκης ,που στεγάζεται στον ίδιο χώρο, με πλήθος ιστορικών αλλά και λογοτεχνικών βιβλίων.

 - 005Το Μουσείο, που ανήκει πλέον στο Δήμο Αλμυρού, δέχεται επισκέψεις, κατόπιν συννενόησης με τους υπευθύνους του, Σπύρο Γουρναρόπουλο-6976428894

καιΤριαντάφυλλο Σπανό-6977597810.


 

 

 

 

 

 

Μάρτιος/Απρίλιος

  • Αποκαθήλωση του Χριστού - Την μεγάλη Παρασκευή στο μοναστήρι της Κάτω Παναγίας Ξενιάς γίνεται η αποκαθήλωση του Χριστού στο λόφο της Παναγίας Ξενιάς - Γολγοθά με πλήθος πιστών.

 

Ιούλιος

Αγία Παρασκευή – Στη Σούρπη γίνεται πανηγύρι στις 26 Ιουλίου προς τιμήν της πολιούχου Αγίας Παρασκευής.

 

Αύγουστος

  • Ψαράδικη βραδιά – Τις πρώτες μέρες του Αυγούστου γιορτάζεται στην Αμαλιάπολη ψαράδικη βραδιά.
  • Πολιτιστικές Εκδηλώσεις - Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού γίνονται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Σούρπη με θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες.
  • Παναγία Ξενιά – Μεγάλο πανηγύρι γίνεται στις 23/8 στη γιορτή της Παναγίας Ξενιάς της Ιεράς Μονής Κάτω Ξενιάς.
  • Μεταμόρφωσις του Σωτήρος – Στην Αμαλιάπολη γίνεται πανηγύρι 6 Αυγούστου στη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα Χριστού.

Ρουγκατσάρικα τραγούδια

Στην Σούρπη και στα γύρω χωριά της την πρώτη Μάρτη γίνονταν γλέντια με τα ρουγκατσάρικα τραγούδια (από το ρόγκα = φιλοδώρημα). Οι παρέες των νέων γύριζαν στο χωριό χορεύοντας και τραγουδώντας, κρατώντας στο χέρι κουδούνια και έτσι ειδοποιούσαν όλους για τον ερχομό της άνοιξης. Σε κάθε σπιτικό, που πήγαιναν, έπαιρναν εκτός από τις ευχές και φιλοδωρήματα. Εκείνη την ημέρα έβγαιναν για τα ρουγκατσάρικα και οι νέοι της Αγίας Τριάδας, οπότε αν συναντιόνταν οι παρέες των δύο χωριών μάλωναν μεταξύ τους.

Το τραγούδι που έλεγαν σε κάθε σπίτι που επισκεπτόταν ήταν το «Μέσα Μάρτης, έξω ψύλλοι, μέσα υγεία και καλοσύνη», ενώ κρατούσαν στο χέρι ένα ξύλινο ομοίωμα χελιδονιού και φύλλα κισσού, εκτός από τα κουδούνια. Το έθιμο γίνονταν αργά το βράδυ και κρατούσε ως το ξημέρωμα. Αυτό το τραγούδι το συναντάμε σε πολλές περιοχές.

Δίπατος Χορός

Παλιό έθιμο του τόπου είναι ο Δίπατος χορός ή Απάν χορός (χορευτικά σχήματα δηλ. σε δύο επίπεδα). Στο κέντρο του κύκλου, της Ανδρομάνας, πιάνονταν έξι άνδρες, φουστανελοφόροι, κυκλικά από τους ώμους και άλλοι έξι ανέβαιναν επάνω τους. Οι υπόλοιποι χορευτές πλησίαζαν την Ανδρομάνα και τραγουδώντας την περιτριγύριζαν.

Δυο ερμηνείες έχουν δοθεί σε αυτόν τον ανδρικό χορό: α) ότι συμβόλιζε την γονιμότητα, την δημιουργία, την αναγέννηση και β) ότι σήμαινε τη νίκη της ζωής επί του θανάτου ή την ανάσταση της φύσης μετά την χειμερία νάρκη. Η δεύτερη ερμηνεία δόθηκε επειδή ο Απάν χορός γινόταν το Πάσχα. Ο χορός γινόταν, σε όλες τις μεγάλες γιορτές, στο χώρο που είναι κτισμένη σήμερα η Αγία Παρασκευή. Τραγουδούσαν οι νεαροί του χωριού, ανεβοκατέβαινε η μία σειρά στους ώμους της άλλης, δεν συνοδευόταν ο χορός με μουσικά όργανα και το τραγούδι άρχιζε ως εξής:

«Χελιδονάκι μου γοργό, γοργό μου χελιδόνι,

πάνω στη πέτρα κάθεσαι και πετροκακαριέσαι ...».

Απόκριες και Καθαρά Δευτέρα

Τις Απόκριες οι μεταμφιέσεις ήταν αγαπημένη συνήθεια των κατοίκων του χωριού. Ντυνόταν ακόμη και με προβιές ζώων, χτυπούσαν τα κουδούνια και γύριζαν τα σοκάκια. Την Καθαρά Δευτέρα συγκεντρώνονταν όλοι στην πλατεία, όπου χόρευαν μασκαρεμένοι, αλλά έπαιζαν και αυτοσχέδια σκετς, που προκαλούσαν άφθονο γέλιο. Στο βραδινό φαγητό ο πατέρας έδενε αυγό σε ρόκα (ξύλο που έγνεθε το μαλλί), την έδινε στο παππού της οικογένειας και αυτός τη γύριζε μπροστά στα στόματα των άλλων που κάθονταν γύρω από το τραπέζι. Όποιος κατάφερνε να πιάσει το αυγό ήταν ο τυχερός του σπιτιού. Τέλος χόρευαν το παραδοσιακό γαϊτανάκι, πλέκοντας και ξεπλέκοντας τις κορδέλες γύρω από το ξύλο, νέοι και νέες του χωριού την Καθαρή Δευτέρα. Τα τελευταία χρόνια το γαϊτανάκι αναβιώνει στο κέντρο της πλατείας την Καθαρά Δευτέρα, μια μέρα που η Σούρπη συγκεντρώνει πολύ κόσμο, αφού γίνεται από το μεσημέρι έως αργά το βράδυ, παραδοσιακό αποκριάτικο γλέντι.

Έθιμα του γάμου

Έθιμα του γάμου υπήρχαν αρκετά στο χωριό. Οι νεόνυμφοι ντυνόταν πολλές φορές με παραδοσιακές φορεσιές. Οι βλάμηδες του γαμπρού πήγαιναν στο σπίτι της νύφης, κρατώντας το φλάμπουρο, δυο καλάμια καρφωμένα σταυρικά, που στις άκρες τους υπήρχαν μήλα και κεντημένη πετσέτα. Έπαιρναν τη νύφη και την οδηγούσαν στην εκκλησία του χωριού. Στους γάμους και στα γλέντια στο σπίτι του γαμπρού ή της νύφης συγκεντρώνονταν όλο το χωριό, ήταν όλοι οι συγχωριανοί καλεσμένοι και αποτελούσε ο γάμος μια όμορφη διασκέδαση για όλους. Ο γαμπρός την προηγούμενη ημέρα του γάμου δεν έπρεπε να δει τη νύφη, έκανε δε ξέφρενο γλέντι με τους φίλους του σε ταβέρνα του χωριού ή στο σπίτι του. Φορούσε μάλιστα ζωνάρι μέσα από το κουστούμι του, κατά την τελετή στο ναό. Τέλος στο γαμήλιο τραπέζι, όταν έφθανε το νεόνυμφο ζευγάρι, οι συγγενείς χτυπούσαν τα κουτάλια για να φιληθούν και να ξεκινήσει το γλέντι.

Γιορτή Ανάληψης του Χριστού στις Νηές

Στην γιορτή της Ανάληψης του Χριστού, γιόρταζε το χωριό στις Νηές στο εκκλησάκι του Αι Γιάννη και μετά έτρωγαν και γλεντούσαν υπαίθρια κάτω από τις ελιές στο Μετόχι. Γινόταν μάλιστα και αγώνες με άλογα, που ξεκινούσαν από το κτίριο στο Μετόχι και έφθαναν ως τις Αραιές Ρίζες.

Αερόστατα

Το έθιμο με τα αερόστατα γινόταν την Καθαρή Δευτέρα, αλλά και τις ημέρες του Πάσχα. Οι νέοι του χωριού κατασκεύαζαν, μέρες πριν, αυτοσχέδια πάνινα αερόστατα, τα έβαζαν από κάτω φωτιά και τα έστελναν στον ουρανό. Ξεκινούσαν από τον Αγ.Νεκτάριο και το δασάκι της Δεξαμενής και πολλές φορές τα αερόστατα κατέληγαν στον Κοκκινόβραχο και στον Αι Λιά, όπου ανέβαιναν τρέχοντας οι πιτσιρικάδες για να τα πιάσουν.

Προξενιά και Αρραβωνιάσματα

Η αναφορά μας στα έθιμα του τόπου συνεχίζεται με τα Προξενιά και τα Αρραβωνιάσματα. Τα προξενιά γινόταν από τον ταλαντούχο και κατάλληλο άνθρωπο, άνδρα ή γυναίκα συνήθως, που έπαιρνε και την αμοιβή του, αν γινόταν τελικά ο αρραβώνας ή ο γάμος. Η συζήτηση γινόταν στο σπίτι της νύφης με την προξενήτρα και τους γονείς. Ακολουθούσε η συνάντηση των συμπεθέρων (των πατεράδων) στο καφενείο, όπου αν συμφωνούσαν έδιναν τα χέρια μπροστά σ' όλο τον κόσμο και κερνούσαν τους συγχωριανούς τους. Έλεγαν μάλιστα φωναχτά την προίκα της νύφης που είχαν συμφωνήσει, για να την ακούσουν όλοι.

Αν λοιπόν τα έβρισκαν οι συμπέθεροι, επισκέπτονταν σε λίγες μέρες το σπίτι της νύφης. Εκεί συζητούσαν πιο επίσημα για την προίκα (χρήματα, χωράφια, ζώα), συμφωνούσαν γρήγορα, μια και σπανίως χάλαγε το προξενιό και τότε έφερνε το κέρασμα η μέλλουσα νύφη (ούζο με στραγάλια), για να ευχηθούν όλοι «στο καλό του ζευγαριού». Την επόμενη μέρα το νέο διαδίδονταν γρήγορα στο χωριό και οι γονείς κέρναγαν στο καφενείο, δεχόμενοι τις ευχές των συγχωριανών.

Προικοσύμφωνο συντάσσονταν στο συμβολαιογράφο του χωριού, μόνο όταν υπήρχε καχυποψία σε μια από τις δυο οικογένειες, συνήθως αυτή του γαμπρού. Στην ιστορία των προξενιών υπήρχε η περίπτωση τον γαμπρό να τον «φάει η λάμπα». Αν η κοπέλα ήταν άσχημη, όταν επισκέπτονταν ο γαμπρός και η οικογένεια του για τα «τελειώματα» το σπίτι της νύφης, οι δικοί της του παρουσίαζαν την όμορφη αδελφή της. Μετά από τις λίγες ημέρες στα αρραβωνιάσματα φανερώνονταν η πραγματική υποψήφια νύφη, αλλά για την οικογένεια του γαμπρού ήταν πλέον αργά, αφού είχε δοθεί ο λόγος, το «λογόδοσμα». Τα παλιά χρόνια τα σπίτια φωτίζονταν με λυχνάρια, έτσι μέσα στο μισοσκόταδο παρουσιάζονταν η όμορφη αδελφή και κανείς δεν υποψιαζόταν την απάτη. Την φράση «αυτόν τον έφαγε η λάμπα», τον κορόιδεψαν δηλαδή, την έλεγαν οι Σουρπιώτες όταν έβλεπαν το αρραβωνιασμένο ζευγάρι στην καθιερωμένη κυριακάτικη βόλτα στη δημοσιά του χωριού. Έτσι την πάθαιναν συνήθως άβγαλτοι νέοι, που δεν κυκλοφορούσαν πολύ στο χωριό και δεν ήξεραν καλά τις κοπέλες του ή ζούσαν αυτοί και οι οικογένειες τους για αρκετό καιρό στο βουνό, στην Όθρυ, ως κτηνοτρόφοι. Στο προξενιό υπήρχε η τάξη να παίρνει σειρά πρώτα η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας, μετά οι μικρότερες αδελφές της και στο τέλος ο γιος.

Επίσης τα προξενιά δεν λογάριαζαν κοινωνικές τάξεις, μπορούσε να προξενευτεί και μια φτωχή κοπέλα με έναν ευκατάστατο νεαρό, αρκεί το κορίτσι να ήταν νοικοκυρά, όμορφη και γερή για την δουλειά στα χωράφια.

Μετά το «λογόδοσμα» γινόταν τα αρραβωνιάσματα, με γλέντι όπου καλούνταν οι συγγενείς. Μερικές ημέρες πριν οι οικογένειες πήγαιναν στον Αλμυρό, στη κοντινή πόλη που είχε «εμπορικά», για να ψωνίσουν τα δώρα (πουκάμισο, γραβάτα, κοσμήματα κ.α.). Τα κοσμήματα τα έφερνε η μέλλουσα νύφη στον αρραβώνα επάνω σε δίσκο και τα έδειχναν στους συγγενείς. Τις βέρες τις πέρναγε στα δάχτυλα των χεριών ο σεβάσμιος παππούς. Καθώς έφευγε το σόι του γαμπρού, χαράματα από το γλέντι των αρραβώνων, τραγουδούσε:

«Τώρα τα πουλιά, τώρα τα χελιδόνια

τώρα οι πέρδικες σιγολαλούν και λένε

ξύπνα αγάπη μου ξύπνα και μη κοιμάσαι

και αγκάλιασέ κορμί κυπαρισσένιο...».

Έθιμο της Πρωτοχρονιάς

Οι ανύπαντρες κοπέλες μόλις έμπαινε ο καινούργιος χρόνος, γύρω στις μία το πρωί, πήγαιναν στο μεγαλύτερο πηγάδι του χωριού και έπαιρναν νερό. Άλειφαν τη βρύση με μέλι, γλυκίσματα και γυρνούσαν με το κανάτι στο σπίτι. Το νερό το θεωρούσαν σαν «αμίλητο», γι' αυτό και δεν μιλούσαν σε κανέναν στο δρόμο. Μόλις έφθαναν σπίτι το έπιναν.

Πηγή: Ιστορία - Φυσιογνωμία της Σούρπης Μαγνησίας, Τριαντάφυλλος Γ. Σπανός, Εκδόσεις Αναπτυξιακή Επιχείρηση Δήμου Σούρπης